ΘΕΜΑΤΑ

«Destino»: Όταν ο Σαλβαντόρ Νταλί συνάντησε τον Γουόλτ Ντίσνεϊ

ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: ΑΡΧΙΚΗ / ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ / ΘΕΜΑΤΑ
16:30
20/3

Αγαπημένες ταινίες του ΣΙΝΕΜΑ: «Κάνε το Σωστό» (1989)

Το cinemag.gr προτείνει διαχρονικά, αξεπέραστα κινηματογραφικά διαμάντια που αξίζει να δεις. Αριστουργηματικές ταινίες για πραγματικό ΣΙΝΕΜΑ!

Από τον Λουκά Κατσίκα

Μια νύχτα του 1986, τρεις έγχρωμοι νεαροί περπατούσαν αμέριμνοι σε μια από τις ελάχιστες συνοικίες του Κουίνς στην οποία κατοικούσαν σχεδόν αποκλειστικά λευκοί. Όταν κοντοστάθηκαν έξω από μια πιτσαρία, δέχτηκαν επίθεση από πέντε ανοιχτόχρωμους ντόπιους οι οποίοι τους γρονθοκόπησαν άγρια, με την αιτιολογία ότι βρίσκονταν σε λάθος γειτονιά. Ο μικρότερος σε ηλικία από τους τρεις άτυχους μαύρους, ένας 23χρονος ονόματι Μάικλ Γκρίφιθ, χτυπήθηκε από διερχόμενο αυτοκίνητο και έπεσε νεκρός στην άσφαλτο, έχοντας προηγουμένως κυνηγηθεί λυσσαλέα από τους λευκούς νταήδες. Οι υπόλοιποι δυο οδηγήθηκαν στο νοσοκομείο.

Τα Χριστούγεννα του 1987, ο 30χρονος τότε Σπάικ Λι ξεκίνησε να δουλεύει ένα σενάριο εμπνευσμένο από το παραπάνω αληθινό συμβάν, έχοντας εξαρχής αποφασίσει ότι «ο τίτλος του, προερχόμενος από μια φράση του Μάλκολμ Χ, θα ήταν απαραιτήτως "Κάνε το Σωστό"». Δουλεύοντας σε έναν σαφώς ευρύτερο καμβά από τις προηγούμενες δυο, μικρού βεληνεκούς δημιουργίες του, το «Από Κάποιον θα το Βρει» (1986) ακι τη «Σχολική Ζάλη» (1988), ο Λι επιθυμούσε η ταινία του να αποτελέσει έναν στοχασμό πάνω στις επικίνδυνες φυλετικές ισορροπίες που επικρατούσαν στην Αμερική των ημερών του'80 και, πιο συγκεκριμένα, στη Νέα Υόρκη, «η οποία εκείνο τον καιρό αποτελούσε ένα πολωμένο ρατσιστικά περιβάλλον, πυροδοτούμενο, όπως ακόμη πιστεύω ακράδαντα, από τον τότε δήμαρχο Εντ Κοχ».

Με μια αξιοθαύμαστη εναλλαγή του χιουμοριστικού με το δραματικό, εξ ολοκλήρου στηριγμένο επάνω σε μια υπερκινητική και εκστατικά ζωντανή σκηνοθεσία, και μέσα από πλείστες μικροϊστορίες οι οποίες παραμένουν φαινομενικά ασύνδετες μεταξύ τους, στην πραγματικότητα, όμως, βασίζονται σε ένα σοφά δομημένο και κλιμακούμενο σενάριο, το «Κάνε το Σωστό» διηγείται τις συνθήκες κάτω από τις οποίες μια πολυφυλετική συνοικία του Μπρούκλιν κατρακυλά στην αναίτια βία κατά τη διάρκεια μιας ασφυκτικά καυτής, καλοκαιρινής μέρας.

Πίσω όμως από το πολύχρωμο εθνολογικό μωσαϊκό από χαρακτήρες που γέννησε η πένα του Λι, πίσω από την πρόσκληση του «Fight the Power» που απεύθυναν από τα ηχεία οι Public Enemy στους τίτλους αρχής, πίσω από τον βίαιο χορό της Ρόζι Περέζ που εγκαινιάζει επιθετικά τα πρώτα πλάνα του φιλμ, πίσω από τις αντικρουόμενες διδαχές του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Μάλκολμ Χπου επικαλείται το φινάλε, κρύβόταν η πιο επικαιρη και οξυδερκής μελέτη των εύθραυστων διαφυλετικών σχέσεων που ενώνουν, χωρίζουν και απειλούν ανά πάσα στιγμή να τινάξουν την Αμερική στον αέρα.

Απαλλαγμένο από τη μονοδιάστατη και στενόμυαλη προσέγγιση που έναν χρόνο πριν είχε επιχειρήσει ο Άλαν Πάρκερ με το εκβιαστικό «Ο Μισισιπής Καίγεται», η ταινία του Λι αποπειράθηκε να συντάξει μια δήλωση ενάντια στον ρατσισμό, αποφεύγοντας να μοιράσει τη δράση ανάμεσα σε σαφείς ήρωες και κακούς, δίχως τη διάθεση να νουθετήσει ή να υψώσει το δάχτυλο και χωρείς να σπρώχνει το κοινό του να επωμισθεί κάποια συγκεκριμένη θέση. Το κατόρθωνε, μιλώντας τη διάλεκτο των δρόμων και των λαϊκών συνοικιών, περιφέροντας τη μαγκιά και τον παλμό της μεγαλούπολης και υιοθετώντας τους άγραφους κώδικες και τις καθημερινές δυναμικές που διέπουν μια σύγχρονη μητροπολιτική κοινότητα.